Nên bơm khí nitơ cho lốp xe hay không? - Diễn đàn
[ New messages · Members · Forum rules · Search · RSS ]
Page 1 of 11
Forum moderator: hieu-manu 
Diễn đàn » Tài nguyên » Hóa học-Những điều lí thú » Nên bơm khí nitơ cho lốp xe hay không?

Nên bơm khí nitơ cho lốp xe hay không?
hieu-manuNgày: Thứ năm, 2011-06-23, 8:28 PM | Tin nhắn # 1
Trung tá
Chức vụ: Chủ tịch HPChemC
Tổng số bài viết: 1031
Phần thưởng: 0
Danh tiếng: 24
Trạng thái: Offline
Trên thế giới người ta đã bơm khí ni-tơ vào lốp xe gần chục năm nay rồi. Ở nước ta thì gần đây mới bắt đầu việc này. Vì là mới nên vẫn còn đang được cánh lái xe tranh cãi nhiều chưa thống nhất về lợi ích, thậm chí có ý kiến còn cho rằng chẳng có tác dụng gì! Ni-tơ luôn tồn tại trong không khí dưới dạng phân tử có hai nguyên tử (N2) và trên thực tế nó thuộc nhóm VA và là phi kim tương đối mạnh, không phải là khí trơ về mặt hóa học nhưng lại rất trơ vì trong phân tử có liên kết ba bền vững. Do vậy ở điều kiện thường có thể coi Nitơ trơ về mặt hóa học nhưng ở nhiệt độ cao thì không phải như vậy.

Ni-tơ là nguyên tố vô cùng quan trọng, nó là một trong những thành phần chính hình thành nên protid, các acid amin, các mô, cơ…của cơ thể sống, kể cả loài người. Tuy nhiên, ở điều kiện thường trên mặt đất, ni-tơ không phản ứng hóa học với hầu hết các chất nên nói nó là khí trơ cũng không sai, nhưng chỉ là trơ tương đối mà thôi. Ni-tơ tham gia phản ứng hóa học rất chậm trong các phản ứng tổng hợp đạm thông qua vi khuẩn tại các nốt sần trong các cây họ đậu. Một ví dụ tuyệt vời về sự khó phản ứng của ni-tơ là nó chỉ bị lôi cuốn vào phản ứng hóa học nhanh và mạnh để tạo ra đạm cho muôn loài là trong các cơn mưa dông khi có sét đánh (với điện áp vài chục ngàn volt), hoặc khi có nhiệt độ trên 3000 độ C và có tia lửa điện kèm theo.

Tuy khó khăn như thế nhưng vì trái đất chúng ta mỗi giây có hàng chục vụ sét đánh nên thật may là muôn loài vẫn có đủ đạm để sinh trưởng và phát triển. Xét về bán kính nguyên tử thì của ni-tơ là 65 pm (picomet, 1 pm = 10 mũ trừ 12 mét, tức là một phần ngàn tỷ mét) trong khi của ô-xy là 60 pm. Cho nên nguyên tử ni-tơ cồng kềnh hơn nguyên tử oxy một chút và cũng phần nào khiến nó thẩm thấu qua lốp xe chậm hơn ô-xy.

Khi bơm không khí vào lốp xe, 78% là ni-tơ, 20,8% là ô-xy, còn lại là hơi nước và các khí khác (như carbonic, các khí trơ Ar, Rd, Xe, Ne, …). Chính thành phần phức tạp và có chứa hơi nước của không khí là nguyên nhân biết bao rắc rối cho lốp xe của chúng ta.

Quan trọng nhất phải kể đến hơi nước. Đặc điểm lớn nhất của nước và hơi nước là hấp thụ nhiệt nhanh nhưng giữ nhiệt rất lâu và tỏa nhiệt ra từ từ. Đây là đặc điểm đáng quý của nước khi ¾ trái đất là nước có tác dụng như tấm chăn sưởi ấm cho nhân loại trong đêm khi không còn ánh mặt trời, nhưng lại gây khó khăn cho lốp xe của ta vì nhiệt tích lũy càng lúc càng nhiều và lưu giữ càng lâu làm cho lốp xe nóng lên và với những xe tải chở nặng, lốp mòn và yếu thì có thể nổ. Vận tốc càng cao, mặt đường càng bị mặt trời thiêu đốt (có thể lên đến 70 độ C) thì nhiệt tích lũy càng nhanh và càng mau nổ lốp.

Chính các tai nạn trên tuyến cao tốc đầu tiên ở VN từ tp HCM đi Trung Lương chủ yếu là do nguyên nhân này. Sự có mặt của ô-xy trong lốp xe sẽ làm lão hóa lốp do ô-xy tác dụng với lưu huỳnh (là chất lưu hóa cao su, làm cho cao su dẻo và bền hơn) rất mau lẹ. Hơn nữa, ở tốc độ cao, lốp xe mài vào mặt đường sẽ sinh ra bột vinyl. Chất vinyl này là thành phần chính của cao su.

Khi có mặt ô-xy rò rỉ xen kẽ giữa các phân tử vinyl, phản ứng sẽ xảy ra rất mạnh kèm theo tiếng nổ lớn. Cho nên, với những lốp xe đã sử dụng càng lâu ngày lại chở quá tải như thường thấy ở các xe tải hiện nay, sự rò ô-xy càng nhiều thì việc nổ lốp xe gần như chắc chắn xảy ra! Ngoài ra, ô-xy còn kết hợp với hơi nước ở bên trong lốp sẽ ăn mòn ta-lông, chân van và những chi tiết kim loại khác, kết hợp với việc làm lão hóa cao su, tất cả góp phần làm suy giảm chất lượng lốp xe nhanh chóng.

Như vậy, nếu bơm lốp xe bằng ni-tơ thì tất cả các tác hại kể trên đều bị loại bỏ hoàn toàn. Rõ ràng là việc bơm ni-tơ đem lại lợi ích rất to lớn và rõ ràng chứ không phải là không có tác dụng gì. Thay cho một hỗn hợp không khí gồm nhiều loại khí khác nhau không đồng nhất và đẳng hướng, nếu bơm ni-tơ thì môi trường trong lốp xe đã trở nên đồng nhất nên lực truyền theo mọi hướng đều như nhau và trải đều trên mặt lốp khiến cho ta cảm thấy xe chạy êm và đỡ xóc hơn.

Chính vì những ưu việt đó mà khí ni-tơ đã được bơm vào lốp máy bay quân sự và dân dụng, các xe đua công thức 1, các tàu vũ trụ (cũng có bánh để hạ cánh như máy bay)…và nay bắt đầu được sử dụng ở xe hơi. Chúng ta nên tìm những trạm bơm ni-tơ có thiết bị đo hàm lượng sao cho phải đạt đến 99,5% ni-tơ mới có tác dụng. Tuy nhiên với xe hơi gia đình, tải trọng không cao, các bác tài chúng ta lại luôn tuân thủ nghiêm ngặt sự cần thiết phải thay lốp mỗi khi hoa lốp mòn chưa hết, hơn nữa chủ yếu chúng ta chạy trong thành phố với tốc độ chậm, đường nhẵn và đại bộ phận cũng ít đi xa nên khi bơm nitơ cho lốp, tác dụng của nó không cảm nhận được rõ rệt.

Như vậy chúng ta có thể cứ bơm không khí thường thôi, không cần bơm nitơ làm gì cho tốn kém. Còn đối với bác tài nào hay đi du lịch xa, lại yêu thích vùng cao phải qua những chặng đường nhiều khi rất xóc lắm ổ gà ổ voi như tôi đây chẳng hạn, thì cảm nhận sự êm dịu của lốp xe được bơm nitơ, sự tiết kiệm nhiên liệu và sự thích thú là rất rõ nét các bạn ạ! Khi lốp xe luôn giữ được áp suất nhờ ni-tơ thì đương nhiên là nhiên liệu vận hành xe cũng được tiết kiệm theo. Chúc các bạn sớm sử dụng người bạn đồng hành đáng tin cậy bên cạnh chúng ta hàng ngày là khí ni-tơ cho chiếc xe yêu quý của mình! Trân trọng.

Theo: VnExpress (có chỉnh sửa nhiều về mặt kiến thức hóa học)
Link bài viết của VnExpress: http://vnexpress.net/comment/2011/05/3baf4d32/?p=2


Nguyễn Hữu Hiệu
SDT: 0934511477
email: hh10manu@gmail.com - hh10_manu@yahoo.com
Tài khoản
- Ngân hàng đông á
- Chủ tài khoản: Nguyễn Hữu Hiệu
- Số tài khoản: 0104213252.
 
Diễn đàn » Tài nguyên » Hóa học-Những điều lí thú » Nên bơm khí nitơ cho lốp xe hay không?
Page 1 of 11
Search:

Powered by uCoz | Website Builder Templates | Designed by game cheats